Një vepër për etnokulturën në botimet e ALSAR-it

Në hyrjen një rruge janë me rëndësi konceptet dhe objektivat. Përzgjedhja e rrugës kushtëzohet prej tyre, siç kushtëzohet dhe ecja në të. Botimet tona kanë bërë rrugën e tyre, të shtruar e rregulluar hap pas hapi, botim pas botimi, udhëhequr nga ide të qarta dhe këmbëngulja për të fituar spikatje në një fushë veprimtarie me shumë konkurrencë.

Siç ia kemi dalë të spikasim në lëmenj të tjerë të aktivitetit tonë, e njëjta gjë është provuar dhe te botimet, në saje të vizionit dhe largpamjes, aftësisë përzgjedhëse dhe cilësisë gati të përsosur të produktit të botuar. Pasurimi i trashëgimisë kulturore kombëtare përbën një prej forcave shtytëse në idealin prej nga e marrim frymëzimin.

Si autori dhe kjo vepër e tij përmbushin kushtin në ndërmarrjen e një botimi për t’i shërbyer pasurimit të kësaj trashëgimie. Nga pikëpamja e vëllimit, e trajtesave, e thellësisë së tyre, lënda për botim do ta merrte shpejt miratimin.

“Horizonte etnokulturore” është sa një hulumtim profesional po aq dhe një horizont autobiografik, një vepër ku prek njëherësh ndjesitë dhe përjetimet njerëzore të një gjyshi, i cili ia kushton atë së mbesës, dhe përpjekjen studimore të një profesionisti të plotësuar, interpretues e krijues në fushën e artit, eksplorues dhe studiues në fushën e shkencës.

Një botim përmbledhës i një veprimtarie mbi katërdekadëshe të autorit, gati-gati një përmbyllje e plotë e saj. I njëzeti dhe i fundit botim i Ramazan Bogdanit, mbajtësit të titullit “Mjeshtër i Madh”.

Artikujt-kapituj, njëzet e një, kanë gjithçka për t’i dhënë meritueshëm veprës titullin “Horizonte etnokulturore”. Përjetime e investigime, pjesëmarrje dhe meditime, oponenca dhe studime, gjer te shqiptarët e vjetër të Ukrainës.

Kuintesencën e veprës e dallojmë, e gjejmë, te artikujt-kapituj, “Historiofestivalistika e folklorit shqiptar”, “Diaspora shqiptare” dhe “Mëkuar nga baltëmjalta Tiranë, 1940-1952”. Ndërkaq, lexuesi, i kualifikuari apo jo, duhet të përgatitet, përtej kësaj kuintesence, të ndeshë në qindra faqe të botimit të dhëna, emra, fotografi dhe material mjaft të pasur, mbledhur në vite të gjata pune, krijimtarie.

Ndezullia e jetës aktive të autorit, në art dhe shkencë, si pjesëmarrës dhe studiues, udhëtimet dhe çfarë ai ka mbledhur prej tyre, takimet dhe portretizimet, gjetjet, janë lëndë për horizontet, etnokulturorin dhe autobiografikun. E përmbledhur dhe në anglisht në fund të librit, parathënia i shërben mirë krijimit të pritshmërive mbi përmbajtjen.

Për t’u veçuar, nga tematika, mund të vihet në dukje dëshmimi i autorit se identitetet etnokulturore shqiptare i ka të personifikuara nëpërmjet trojeve në Shqipëri, Kosovë, Çamëri, shqiptarëve në Maqedoni, në Malin e Zi, arbëreshëve të Italisë, arvanitëve në Greqi, diasporës në Mandricë të Bullgarisë, në Zarë të Kroacisë, dhe shqiptarëve të vjetër të Ukrainës.

Ashtu si shumë autorë të tjerë, Ramazan Bogdani i është qasur aktivisht bashkëpunimit me Fondacionin “ALSAR”, te i cili duhet të ketë dalluar sigurisht vëmendjen ndaj kombëtares, si çështje, traditë, trashëgimi. Si shumë autorëve të tjerë, pikërisht për shkak të kësaj vëmendjeje dhe atij iu mundësua botimi i këtij libri.

“Horizonte etnokulturore”, botimi ynë i radhës, është në frymën e filozofisë sonë botuese. Ai bëhet pjesë e horizontit tonë botues, me objektiv të qartë kombëtar.